MT Rendement: Rouw op uw dak

Een dierbare verliezen is voor iedereen erg. Als dit een medewerker overkomt, toont u natuurlijk alle begrip als hij in zijn rouwproces vrij wil nemen of minder geconcentreerd te werk gaat. Maar u moet ook weten wat uw organisatie in de periode daarna van de medewerker kan verwachten, hoe moeilijk het ook is in die emotie zakelijk te zijn. Vind een mooie midden weg.

In principe is rouw onderdeel van het persoonlijke leven van medewerkers. Het is goed om de balans tussen werk en privé te bewaken, maar een mens is geen robot die een knopje kan omzetten naar werk of privé. Rouw blijkt in de praktijk een lastig fenomeen voor medewerker en werkgever te zijn. Het is ongrijpbaar. De werkgever heeft in veel gevallen wel begrip, maar is ook gericht op de inzetbaarheid (en daarmee de productiviteit) van zijn medewerker. Ongevraagd Rouw is een privéaangelegenheid, maar de effecten in het functioneren zijn wel zichtbaar. Niet alleen voor de betrokken medewerker, maar ook voor de naaste collega's die misschien een gedeelte van het werk tijdelijk gaan overnemen. Deze collega's worden zo ongevraagd betrokken in het rouwproces van de medewerker. En wat moet u in vredesnaam zeggen tegen een medewerker wiens partner is overleden? Kijk samen wat rouw voor de medewerker betekent en welk effect de rouwperiode heeft op het dagelijks functioneren en de organisatie. Het is een onderwerp dat de werkgever eigenlijk niet uit de weg kan gaan. Vrijwel iedere medewerker krijgt tijdens zijn werkbare leven te maken met verlies van een dierbare. Het ene verlies is zwaarder te dragen dan het andere verlies, maar dat ervaart de medewerker zelf.

Wel kunt u oor en oog hebben voor de medewerker. Bedenk dat werk, naast een functionele waarde, ook een bron van zelfwaardering betekent. Werk biedt structuur en een identiteit, en in veel gevallen ook een bron van bevlogenheid en inspiratie. Werk neemt een belangrijke plaats in het leven van een medewerker. Echter door de rouw kan de plaats van werk tijdelijk verschuiven, rouw kan veelomvattend zijn waardoor er minder ruimte over is voor het werk.

Een aantal praktische tips:

• Neem als manager contact op met de medewerker en vraag wat hij verwacht van de werkgever (wel of geen aanwezigheid bij condoleance en/of begrafenis/crematie).
• Maak een afspraak voor een kop koffie/thee na de begrafenis/crematie.
• Bespreek, als de medewerker zich ziek heeft gemeld, met de bedrijfsarts welke stappen genomen kunnen worden.
• Licht de naaste collega's in (wel in overleg) over het overlijden, en bespreek of zij het lastig vinden om hun collega weer onder ogen te komen (vooral bij overlijden van een partner en kinderen).
• Als de rouwende medewerker wil werken, bespreek of alle taken op dat moment vervuld kunnen worden (het werken met deadlines is vaak in de eerste periode niet haalbaar).
• Bespreek of een aantal praktische aanpassingen (flexibele werktijden) ondersteunend kunnen zijn.
• Toon respect voor normen die de medewerker hanteert rondom verlies.
• Wees open over wat het effect is van de rouw op het reilen en zeilen van de organisatie en voor de naaste collega's.
• Houd regelmatig een gesprek met de medewerker en informeer welke invloed de rouw heeft op het dagelijks functioneren.
• Noteer de sterfdag in uw agenda en informeer het kwartaal voorafgaand aan de eerste sterfdag of de medewerker in die periode verlof wil opnemen en stuur op de dag zelf een kaart of een bos bloemen.
• Organiseer professionele hulp als u merkt dat gesprekken stroef verlopen.
• Overleg met een collega of met een professional wat het effect van de rouwperiode van het teamlid op u is als manager en als mens.

Het belangrijkste is dat u het persoonlijke en intermenselijke gesprek aangaat en vooral luistert naar het verhaal van de rouwende medewerker. U hoeft niet gelijk een oplossing aan te bieden, de enige oplossing die echt zou werken, is namelijk niet realiseerbaar. De rouwende wordt gedwongen om te gaan met het besef dat de dierbare niet meer in leven is. Rouw kent vele stadia die elkaar afwisselen, gepland en ongepland. Door het gesprek aan te gaan, kunt u samen trachten te onderzoeken wat de medewerker nodig heeft om de draad weer op te pakken. Dat kunt u zelf doen, maar u kunt daarbij ook professionele hulp inroepen van bijvoorbeeld bedrijfsmaatschappelijk werk. Daar werken professionals die getraind zijn in het omgaan met psychosociale problematiek.

De ervaring leert dat medewerkers het enorm waarderen als zij op hun werkgever kunnen rekenen in een voor hen moeilijke periode. Deze waardering uit zich in duurzame inzetbaarheid.
Joyce Neijenhuis, Staf Bedrijfsmaatschappelijk Werk bij ArboNed, tel (06) 46 16 06 38, e-mail: Joyce.Neijenhuis@arboned.nl, www.arboned.nl

Terug naar overzicht