Compres: Investeren in gezondheid loont

Zeker twee keer in de week fietst hij naar zijn werk: een ritje van zo'n 25 kilometer. Eenmaal aangekomen is er gelegenheid om te douchen, waarna hij vol frisse energie aan zijn werkdag begint. Ben Steelink is coördinator waterloos offset bij drukkerij Dijkman in Diemen. Omdat hij weet dat het goed voor hem is en omdat hij voor zijn werk veel zware dingen moet tillen en trappen moet lopen, leeft hij heel gezond. Zo sport hij drie keer per week en eet hij veel groenten en fruit. Daardoor voelt hij zich fit. Bovendien merkt Ben dat hij door zijn gezonde leefstijl minder snel gestrest is en meer energie heeft om werk aan te pakken. En ziek? Dat is hij zeiden.

ROKEN

Steelink is geen uitzondering. Uit vele onderzoeken blijkt dat mensen die regelmatig bewegen, niet roken en niet drinken weerbaarder zijn en daardoor minder door ziekten verzuimen. Het verschil met collega's die een minder gezonde leefstijl hebben kan volgens Willem van Rhenen. arts bij ArboNed, oplopen van enkele dagen tot wel vijftien dagen per jaar. 'En reken maar uit wat je dan als bedrijf bespaart.' Maarde vraag is hoe je dat kunt bewerkstelligen: medewerkers die gezonder gaan leven, zonder dat het je als werkgever veel kost. Het zou een optie kunnen zijn om alleen gezonde mensen aan te nemen. Zo is Bertil van de Ridder, directeur-eigenaar van Van de Ridder Druk & Print in Nijkerk, ervan overtuigd dat mensen die in balans zijn en goed voor hun lichaam zorgen, ook sociaal zijn naar anderen. Daarom informeert hij bij sollicitanten altijd naar de gezondheid. 'Sport je? Is mijn steeds terugkerende vraag. Uit het antwoord denk ik namelijk heel wat op te kunnen maken. Zo heeft een duursporter over het algemeen veel doorzettingsvermogen en weet een volleyballer wat samenwerken betekent. Ook vraag ik altijd of de persoon rookt. Een zeer goede, technische kandidaat zal ik, wanneer het antwoord 'ja' is, er niet door laten lopen, maar bij een commerciële functie zou ik er wel bezwaren tegen hebben. Ik ben en blijf een anti-roker, en heb gelukkig maar twee rokers in dienst, op ruim dertig medewerkers. Ook voor de omgeving vind ik het een vervelende gewoonte. Op de lange termijn zal het hoe dan ook schade voor de onderneming opleveren.'

TILLEN

Bekend is dat er in de grafische industrie wel een aantal factoren is dat een gezonde leefstijl niet bepaald bevordert. Zo wordt er in drukkerijen veel lichamelijk belastend werk verricht, als het tillen van zware stapels papier. Even snel met de hand verplaatsen, denken veel mensen. Maar de rug wordt hiermee flink belast. Na een keer merk je niets, maar op den duur kan het klachten opleveren, soms zelfs blijvend. Om dit te voorkomen of te verminderen kun je bij zware pakketten of spullen die zich boven schouderhoogte bevinden dan ook beter hulpmiddelen gebruiken, adviseert Van Rhenen. Of zorg dat bijvoorbeeld de pallet met papier zich op werkhoogte bevindt, zodat je niet onnodig hoeft te bukken. En til altijd met twee handen.

Een ander probleem is de werkdruk. 'Deze voelt al een stuk draaglijker als de sfeer goed is. Als er af en toe wordt gelachen, als iedereen vriendelijk is; dat scheelt al zoveel. Dan kost het veel minder moeite om op drukke momenten net even dat stapje extra te zetten. De werkgever kan hierin een grote rol spelen, door complimenten te geven als dingen goed gaan. Daardoor voelen mensen zich gewaardeerd. Maar misschien nog wel belangrijker is het mentale aspect: zit iemand op de goede plek? Als iemand werk doet waarin dit niet het geval is, kan dit voor een hoger productieverlies zorgen dan door ziekteverzuim. Daarom is het essentieel dit tijdig te constateren en samen naar mogelijke oplossingen te zoeken.'

VOORKOMEN

Van de Ridder neemt als werkgever zeker zijn verantwoordelijkheden wat betreft goede arbeidsomstandigheden. 'Investeringen die te maken hebben met ergonomie, zoals machines, houd ik zeker niet tegen. Ook grijp ik in bij te weinig frisse lucht en een verkeerde werkhouding. En in drukke periodes bestaat het gevaar dat mensen zichzelf opblazen. Hoe je dit het beste kunt voorkomen, blijft lastig. Ik heb zelfs wel eens een situatie meegemaakt waarin de werknemer het zelf niet eens doorhad dat hij een stapje terug moest doen. Bij ons is er structureel een individueel personeelsoverleg waarin voor iedereen reële doelstellingen worden gesteld. Voorkomen is immers beter dan genezen.'

KANTINE

Mag je als werkgever je mensen aanspreken op een minder gezonde leefstijl? Ja, vindt Van Rhenen, zeker als het verzuim zodanig is dat het negatieve gevolgen voor het bedrijf heeft. 'Maar dwingen kun je niet, mensen zijn verantwoordelijk voor hun eigen gezondheid. Wel kun je met een actief beleid mensen aan het denken zetten. Zoals het stimuleren van lunchwandelingen. De norm is dertig minuten bewegen per dag slechts twee procent van je leven. Toch haalt de helft van alle mensen dit niet. Een ander punt is het aanbod in de kantine. Vaak zie je bij binnenkomst eerst kroketten en gehaktballen liggen, en dan vlak voor de kassa pas wat gezonde broodjes Maar dan hebben de meeste mensen hun bord al vol geschept. Het is daarom beter om de ruimte zo in te delen dat mensen eerst langs de gezonde producten lopen.'

In de drukkerij waar Steelink werkt is er geen uitgebreid lunchbuffet. Het bedrijf heeft zo z'n eigen methode om een gezonde leefstijl te stimuleren. Namelijk gratis fruit, voor iedereen. 'Het is iets kleins, maar ik kijk er altijd de hele ochtend al naar uit.'

Van Rhenen: 'Werkgevers mogen mensen aanspreken op ongezonde leefstijl.'

ONDERZOEK NAAR GEZONOHEIDSWINST EN ZIEKTEVERZUIM

Het zou goed zijn om medewerkers regelmatig een periodiek gezondheidskundig onderzoek (PAGO) te laten ondergaan, meent Esther Kortenhorst, die voor haar bedrijf Gezond in Deventer onder andere werknemers coacht die actief met hun gezondheid aan de slag willen. 'Zo'n onderzoek geeft inzicht waar bepaalde risicofactoren liggen, en vervolgens kun je ze gericht aanpakken om zo een aanzienlijke gezondheidswinst, en daarmee een lager ziekteverzuim te bereiken. Bovendien: naast het feit dat het voor een bedrijf iets oplevert, geeft het medewerkers ook een goed gevoel, omdat ze merken dat er tijd en geld in ze wordt geïnvesteerd.'

FEITEN EN CIJFERS

Mensen met een gezonde leefstijl zijn minder vaak en korter ziek. Bovendien zijn ze gemotiveerder, geconcentreerder en productiever, zo blijkt uit verschillende onderzoeken.

• Werknemers die regelmatig sporten verzuimen een kwart minder.
• Driekwart van het totale ziekteverzuim wordt veroorzaakt door niet aan het werkgerelateerde gezondheidsproblemen.
• Rokers zijn anderhalf maal vaker ziek dan niet-rokers. Bovendien verzuimen ze gemiddeld vijf dagen langer per jaar.
• Een zieke werknemer kost een gemiddeld bedrijf bijna tweehonderd euro per dag.
• Er is in Nederland nog weinig onderzoek gedaan naar het daadwerkelijke resultaat van gezondheids- en leefstijlbeleid bij bedrijven. Uit Amerikaans onderzoek blijkt wel een positieve opbrengst: elke geïnvesteerde dollar aan gezondheidsbeleid zou 2,5 dollar opleveren vanwege lager ziekteverzuim.
• In Japan zijn er bedrijven die werknemers elk uur verplicht vijf minuten laten sporten.

* In Amerika zijn er mensen die een bonus krijgen als ze regelmatig sporten.

Terug naar overzicht